Home
English
Programma
Artiesten
De Loden
Kiel
Tickets
Praktisch
Nieuws
Geschiedenis
Shanties
Flyers
Links
Fotogalerij
Media
Organisatie
Donateurskrant
Contact
 |
Perspublicaties | |
|---|
Artikelen voor publicaties:
15 september 2011: Liereliet 2011 wordt groot feest
13 februari 2011 : Prijsuitreiking Om de Loden Kiel dit jaar in Workum
september 2010: Liereliet weer met zeemanslied bij Huisman
2 juli 2008: Veelzijdige maritieme muziek op Liereliet Workum 2008
26 april 2007: Internationaal Shantyfestival Workum krijgt nieuwe naam op 20 jarig jubileum: Liereliet
24 april 2007: Internationaal Shantyfestival Workum terug bij Engelse wortels
30 augustus 2006: Italiaanse shanties in Renaissance saus
30 augustus 2006: Programma 2006
30 augustus 2006: Kleintje Strontrace met zeilende klompen
5 oktober 2005: Workum een uur lang op Radio 1
21 september 2005: Workum op Radio 1
8 september 2005: Strontrace Workum flirt met New Yorkse Shantyvrouwen (update)
3 september 2005: Johnson Boys volgen hun vrouwen naar Workum
1 augustus 2005: Warkum yn 'e beage
1 juli 2005: Oude schuiten en shanties weer welkom in Workum
19 juni 2005: Workum flirt met New Yorkse ShantyvrouwenLiereliet 2011 wordt groot feest
Vanaf heden is de voorverkoop van Liereliet begonnen.
Liereliet Workum is het internationaal festival van maritieme muziek dat vooraf gaat aan de start van Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen Workum. Van vrijdag 14 oktober tot maandag 17 oktober klinken de vrolijke en weemoedige zeemansliederen in verschillende locaties in het sfeervolle Friese IJsselmeerstadje Workum. Het openingsconcert wordt gegeven door Rosita en Herman Dewit, helemaal uit België. Op vrijdagavond 14 oktober treden zij op in de historische doopsgezinde kerk, met Vlaamse deunen over de zee, heimwee en het vertier aan de wal. Zij begeleiden zichzelf op vaak zelfgemaakte volksinstrumenten. Samen met de rest van hun gezelschap, ’t Kliekske, treden zij ook op tijdens het traditionele shantyconcert op zaterdagavond en hetkoffieconcert op zondagochtend. Andere internationale gasten tijdens deze concerten zijn Jim Mageean en de formatie Four ‘n’ Aft, beide uit Engeland. Het swingende slotconcert op zondagavond, in De Klameare, wordt verzorgd door de weergaloze 4Tuoze Matroze, uit Nederland. Kinderen kunnen op zaterdag 15 oktober meedoen met de gratis klompzeilwedstrijd “Om de Loden Kiel 2011”. Tijdens de prijsuitreiking wordt er uitbundig meegezongen met liedjes van de zee. Dit kinderconcert wordt begeleidt door Nanne & Ankie en de ketelbinkenploeg Maatje Groot. Behalve deze concerten is er op zondag het traditionele open podium in scheepstimmerwerf De Hoop. Hier kan iedereen zich voor opgeven bij de organiserende muziekgroep Dutch Courage. Het complete programma is te vinden op www.liereliet.nl. Toegangskaarten zijn vanaf vandaag te bestellen bij Jenny Bouma, per telefoon 0515-543377 of per mail: tickets@liereliet.nl. De prijzen variëren van € 3 tot € 15.
Februari 2011
Hij heeft er eventjes op moeten wachten, maar op zondag 13 februari - om 14.30 uur - krijgt klompschipper Mervin Blom (8 jaar) de Loden Kiel 2010 overhandigd.
Tijdens een feestelijke middag in de Vermaning aan het Noard in Workum wordt nog eens terug gekeken en nagenoten van de wedstrijd klompke silen in de herfstvakantie van 2010. Deze zeilwedstrijd is onderdeel van het herfstvakantie-spektakel in Workum, met Strontrace, Beurtveer, Visserijdagen en Liereliet.
De traditionele vrachtklomp-zeilwedstrijd heet niet voor niks "Om de Loden Kiel": de winnaar van het algemeen klassement (beste tijd, mooiste lied) krijgt een echte loden kiel aangemeten. Net zo'n kiel als echte schippers hebben. Mervin is de afgelopen maanden twee keer opgemeten -schippers van 8 groeien nogal hard- en zondag is het dan zover: tijdens een gezellige middag mag hij de kiel aantrekken, samen met zijn maat Gerard.
Het wordt een ontmoeting van kampioenen die middag, want Age Veldboom, winnaar van de Strontrace in 2010, komt een mooi verhaal vertellen. Daar is hij heel goed in. Verder zorgen Nanne en Ankie voor een gezellig meezing-muziekje, met hun ketelbinkenploeg Maatje Groot.
De toegang is gratis en iedereen is welkom!zondag 13 februari 14.30 uur in de Vermaning, Noard 102 te Workum
Oktober 2010
Weer een Zeemanslied bij Huisman
Liereliet Workum, internationaal festival van maritieme muziek, beleeft in 2010 de 23e editie. Liereliet strekt zich uit over het startweekend van de noordelijke herfstvakantie; van vrijdag 22 tot en met maandag 25 oktober. Het festival overlapt met de gezellige drukte rondom de havenkom van Workum, waar op maandag Strontrace, Beurtveer en de Visserijdagen Workum van start gaan.Het kleinschalige, knusse festival vol samenzang en zeilactiviteiten presenteert ook dit jaar weer bijzondere artiesten uit binnen en buitenland. Met veel aandacht voor
authentieke werkliederen uit het land van herkomst van de muzikanten, gezongen in de eigen taal.
Vrijdagavond 22 oktober start Liereliet met Het zeemanslied bij Jopie Huisman, met medewerking van Seyl & Treyl en Dutch Courage. Zaterdag 23 oktober is er eerst aandacht voor de kinderen. Verzamelen bij de historische doopsgezinde kerk op het Noard en dan naar de Dolte, voor de jaarlijkse klompzeilwedstrijd. Daarna volgt rond 14.30 uur het speciale kinderconcert-met-de-lange-naam in de doopsgezinde kerk; “Bij ’t hijsen van het zeil zingen wij ons lied…” Behalve Nanne & Ankie en ketelbinkenploeg Maatje Groot doen daar ook de Amerikaanse muzikanten Bob Zentz en Jeanne McDougall aan mee. In diezelfde kerk is ’s avonds een heus shantyconcert waar alle internationale gasten aan mee doen. Behalve de eerder genoemde Amerikanen zijn dat The Wilsons en Jim Mageean, allemaal uit Engeland.
De zaterdag wordt traditioneel ’s avonds laat afgesloten met Liereliet, in gemeenschapshuis De Klameare. Een happening waar je ooit eens bij geweest moet zijn!Zondag 24 oktober is er een koffieconcert in De Klameare, met alle buitenlandse gasten. Op de nautische markt rondom de haven zal de Nederlandse groep "Roaring Fyfties" de rust verstoren. Op scheepswerf De Hoop, bij diezelfde havenkom, vindt ’s middags ook het Open Podium plaats. Dit jaar voor het eerst gepresenteerd door Dutch Courage.
In De Klameare kan men om 17.00 uur terecht voor een concert ‘Zonder deining’; het niet-maritieme repertoire van de artiesten komt hier aan bod. En ’s avonds dan weer helemaal los met maritieme levensliederen, onder de titel “De Schuit van Blonde Arie”, onder aanvoering van het Orkest voor Zieken en Zeevarenden.Maandag 25 oktober is er opnieuw maritieme markt rond de haven en vertrekken klinkt om 12 uur het startschot voor achtereenvolgens de visserijdagen, Strontrace en Beurtveer. Zo’n zeventig zeilschepen maken zich dan los voor een aantal spannende zeilende dagen op de voormalige Zuiderzee. De theatrale zanggroep Scric der Zee is er ook bij.
Meer info: www.liereliet.nl en www.strontraceworkum.nl. Kaarten voor Liereliet bestellen: tickets@liereliet.nl of telefonisch tussen 19.00 en 21.00 uur: 0515-543377.
Datum 2 juli 2008
Veelzijdige maritieme muziek op Liereliet Workum 2008
Artiesten uit USA, Frankrijk, Engeland en Schotland
Liereliet Workum, het Internationaal Festival van Maritieme Muziek haalt van 17 tot 20 oktober een keur aan binnen- en buitenlandse artiesten naar Workum. De groep Bounding Main uit Chicago (USA) en het duo Miguel Biard & Patrick Denain uit Normandië (Frankrijk) vormen samen met Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland het prachtige affiche. Maar ook de Nederlandse groepen Nanne & Ankie en ’t Scheepsfolk, het Schotse duo Gaye & Trish en het Engelse Trim Rig And A Doxy zijn van de partij. Het festival is al 21 jaar de muzikale opwarmer voor de start van de Strontrace met diverse concerten, een singaround, open podium, klompzeilwedstrijd en een muziektheatervoorstelling.
35 jaar Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen
Dit jaar viert Liereliet Workum het jubileum van de jarige Strontrace uitbundig mee. In de oude havenkom is op zondag 19 oktober een waanzinnig theatraal concert. Op het water, in het decor van traditionele zeilende vissersschepen, skûtsjes tjalken en klippers zullen Nanne & Ankie samen met onder meer alle buitenlandse artiesten een speciale maritieme jubileumshow brengen onder de naam ‘Dialogen over het Water’. Het is niet de eerste keer dat het duo samen met muzikale vrienden een theatershow doen. Eerdere succesvoorstellingen waren bijvoorbeeld 'Dijk vol Muziek', 'Henry Hudson & de Halve Maen', Het Zilver van de Zee', 'De Reis naar de Wilde Kust' en 'De lotgevallen van Sjouke Gabbes'.Spektakel uit Chicago
De meest aansprekende artiesten van het festival komen uit Amerika. Bounding Main bestaat dit jaar 5 jaar en vieren deze verjaardag met een prachtige trip naar het Liereliet festival in Workum. De mooie mix van vrouwen en mannenstemmen zorgt voor verrassende harmonieën en indrukwekkende meerstemmigheid. Bounding Main heeft zich gespecialiseerd in shanties, ballades, piratenliederen en ander diepzee en historisch repertoire. Daarnaast zoekt de groep, gestoken in historische kostuums, met aanstekelijke humor de lach van het publiek. Hierdoor verwierf Bounding Main binnen korte tijd grote roem en dat betekende talloze optredens in Amerika en Europa. Het repertoire van het sextet is vastgelegd op drie cd’s.Unieke liederen van de Normandische kust
Van heel andere orde is het duo Miguel Biard & Patrick Denain. Zij komen uit de oude Normandische vissersplaats Fecamp. In Workum zingt het duo traditionele a capella liederen uit het Pays de Caux. De streek tussen Dieppe en Le Havre. Miguel en Patrick maken echter ook muzikale uitstapjes naar de rest van Normandië en Bretagne. Hun liederen gaan over de walvisvaart vanuit Le Havre en Nantes, over de Franse vissers die bij Newfoundland hun netten uitwierpen en over het zeemansleven in Fecamp. Miguel Biard & Patrick Denain spelen samen met Bounding Main en de fameuze Johnny Collins & Jim Mageean tijdens het grote openingsconcert op zaterdagavond.Volhouders
Johnny Collins en Jim Mageean zijn al vanaf het begin de vaste waarden van het festival. De twee Engelse barden zingen al voor de 28 ste keer bij de start van de Strontrace. Zij leerden het Friese publiek shanties zingen en brachten het verschijnsel 'singaround' naar Nederland. De kleinste vorm van 'singaround' is die van het concert, waarbij Johnny & Jim afwisselend een lied inzetten en het publiek invalt bij de refreinen. Meestal zijn het werkliederen van de tradionele zeilende vrachtvaart, maar het kunnen ook andere liederen zijn met als thema water of juist watervrees. In de Liereliet singaround kan iedereen zelf het beproefde recept uitvoeren.Gezelligheid troef
Het Liereliet Workum festival kenmerkt zich door kwaliteit, kleinschaligheid en muzikaliteit. De participatie van het publiek is daarbij erg belangrijk. Tijdens alle concerten zingt het publiek de historische refreinliederen luidkeels mee. Dat is in de loop der jaren zo aanstekelijk gebleken, dat in kroegen, schepen en op de kade spontane concerten van bezoekers plaatsvinden. Evenementen als de Liereliet singaround en het Open Podium stimuleren deze samenzang. Het weekend trekt daarom naast publiek ook veel muzikanten, die vaak uit heel Europa komen. Het Schotse damesduo Gaye & Trish en het Engelse Trim Rig And A Doxy zijn daar voorbeelden van. Zij kregen dit jaar samen met de Nederlandse groep ’t Scheepsfolk ook een plaats op het festivalprogramma.Ketelbinken met Klompzeilen
Voor de derde keer is op de openingsdag van het festival een klompzeilwedstrijd en een kinderconcert georganiseerd. Vorig jaar bleek maar weer eens hoe snel een traditie geboren is. Tientallen klompen met gekleurde zeilen streden in de Diepe Dolte om De Loden Kiel 2008. Een door de klompzeilschipper geschreven unieke liedtekst dient als muzikale vracht. Deze vracht vormt de verbinding tussen de wedstrijd en het erop volgende kinderconcert. Hier wordt het winnende lied gezongen tijdens een concert door Bounding Main, Nanne & Ankie en de ketelbinkenploeg ‘Maatje Groot’.Liereliet wereldwijd
Het Liereliet Workum Festival van Maritieme Muziek is het hele jaar door te bezoeken op www.liereliet.nl. Hier staat het festivalprogramma, bijzonderheden over de artiesten, de geschiedenis van de zeemuziek en veel praktische informatie.Datum 26 april 2007 Internationaal Shantyfestival Workum krijgt nieuwe naam op 20 jarig jubileum: Liereliet
Een goeie merknaam moet je nooit veranderen. Het Internationaal Shantyfestival Workum is zo’n sterke merknaam, in ieder geval in de wereld van shantyzingend Nederland. ‘Workum’ bestaat dit jaar twintig jaar en is daarmee een van de oudste festivals rond maritieme werkliederen van ons land. Tegenwoordig heeft ieder zichzelf respecterend gehucht een shantykoor met een bijbehorend jaarlijks festival. Reden voor een naamsverandering van het aan de Strontrace verbonden festival. ‘Internationaal Shantyfestival Workum’ wordt het ‘Liereliet Internationaal Maritiem Festival Workum’, roepnaam ‘Liereliet’.
Drunken Sailor
Het begon allemaal in 1980 toen de shantyzangers Johnny Collins en Jim Mageean voor het eerst naar de start van de Strontrace in Workum kwamen om shanties te zingen. Ondanks dat veel van deze liederen uit de tijd van de zeilende vrachtschepen bekend waren als ‘klasieke folksongs’, kende niemand het woord ‘shanty’. Iedereen had wel eens gezongen over wat we moesten doen met de ‘Drunken Sailor’ of over het ‘Meisje Loos’. Wie kende niet ‘Sloop John B’ van de Beach Boys. Allemaal werkliederen uit de tijden van de zeilende clippers. Johnny Collins en Jim Mageean waren 27 jaar geleden gelauwerde shantyzangers op Engelse festivals en stonden door hun jaarlijkse concert in Workum mede aan de basis van de huidige populariteit van shanties in Nederland.Shantykoren
Het jaarlijkse zangfestijn aan de vooravond van de Strontrace kreeg de naam ‘Liereliet’ en werd zo populair dat het in 1988 uitgebouwd werd tot het Internationaal Shantyfestival Workum. In de jaren die volgden bezochten duizenden mensen in het eerste weekend van de herfstvakantie het festival. Ze maakten kennis met de heerlijke ritmes en aanstekelijke refreinen van de zeeliederen. Mede door evenementen als Sail Amsterdam en de populariteit van de Bruine Vloot schoten overal de shantykoren als paddenstoelen uit de grond. Al gauw was het festival in Workum niet meer het enige shantyfestival van ons land.De Bron
Toch was er een groot verschil, want het Internationale Shantyfestival Workum programmeerde eigenlijk nooit de shantykoren die massaal de andere festivals bevolkten. Het festival in Workum probeerde steeds weer folkgroepen en etnomusicologen te vinden die onderzoek hadden gedaan naar maritieme muziek in een bepaald land, een bepaalde streek of een bepaalde vorm van zeevaart. Deze etnomusicologen vonden in archieven verloren liederen en reconstrueerden de wijze waarop ze ooit gezongen waren. Dat is wezenlijk anders dan de gezellige schwung van de shantykoren die in steenkolenengels of -duits allemaal dezelfde bekende meezingers ten gehore brengen.Liereliet
Om het onderscheid met de shantyfestivals van de shantykoren ook in de naam tot uitdrukking te brengen, komt de organisatie van ‘Workum’ met een naamswijziging. De oudste naam die verbonden is met het festival in Workum wordt nu de officiële naam: Liereliet. De ondertitel is: Internationaal Maritiem Festival Workum. ‘Liereliet’ is echter de nieuwe merknaam die zonder deze ondertitel moet uitgroeien tot een icoon. Het heeft in de wereld van de shanties in ieder geval al een aardige reputatie. Niet alleen omdat de zangavond aan de vooravond van de Strontrace al 27 jaar naar deze naam luistert, maar ook door het succes van de gelijknamige Nederlandse shantygroep, die twaalf jaar lang op veel internationale festivals speelde en wier repertoire bij veel shantykoren op het programma staat. Het festival is op 13, 14 en 15 oktober in Workum.Datum 24 april 2007 Internationaal Shantyfestival Workum terug bij Engelse wortels
Legendarisch festival viert 20 jarig bestaanHet Internationaal Shantyfestival Workum viert haar twintigste editie met groepen uit het land waar het allemaal begon: Engeland. Johnny Collins en Jim Mageean komen al 27 jaar achter elkaar naar Workum om de start van de Strontrace op te luisteren met hun shanties. De Britten vormen sinds 1988 de spil van het festival. Dit jaar krijgen zij gezelschap van de landgenoten New Scorpion Band en Shanty Jack. Met deze keuze verstevigt het festival haar reputatie als massaal meezingevenement.
Engelse clippers
Ieder eerste weekend van de herfstvakantie staat het oude havenstadje Workum bol van de maritieme evenementen rond de Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen. Het Internationaal Shantyfestival Workum zorgt er al twintig jaar voor dat alle schippers en maten op de skûtsjes en tjalken goed ingezongen van wal steken. Samen met een duizendkoppig publiek bezoeken zij de concerten voorafgaand aan de start. Dit jaar gaan de traditionele werkliederen in het Engels. De Britse taal is zeer geschikt voor de liederen voor het hijsen der zeilen of het leegpompen van het ruim. De ritmische gezangen hielpen bij het zware werk op de zeilclippers van de succesvolle Engelse handelsvloot in de negentiende eeuw.Vaste waarden
Het shantyduo Johnny Collins en Jim Mageean zijn vanaf het prille begin te gast op het festival. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer verrassen Johnny & Jim met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te dagen met frisse refreinen. De stevige band met Workum komt tot uitdrukking in hun cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beide opgenomen tijdens het festival.Maritieme multi-instrumentalisten
De New Scorpion Band bestaat uit vier mannen en een vrouw. Stuk voor stuk folkmuzikanten uit in het verleden beroemde folkbands als Gryphon, Malicorne en The Albion Band. Samen bespelen ze wel 25 verschillende instrumenten. Hun originele optreden in 18 e eeuwse kledij is dan ook een lust voor het oor én het oog. Hun maritieme programma bevat bekende en onbekende Engelse en Amerikaanse zeeliederen, gedichten en verhalen. Ze wisselen hun zang af met levendige instrumentele nummers. De New Scorpion Band geeft naast dit maritieme programma, ook themaconcerten over andere historische onderwerpen. Ze brachten 5 cd’s uit, waarbij de laatste ‘Out on the Ocean’ gevuld is met maritiem repertoire.Zingende sleepbootkapitein
Shanty Jack gaat normaal door het leven als Pete Hayselden en heeft dertig jaar op een sleepboot gewerkt. Ook na zijn pensioen is hij actief betrokken gebleven bij de traditionele zeilvaart. Als zanger begeleidt hij zichzelf met harmonica en ‘kleppers’. Zijn repertoire bestaat uit shanties en liederen over de visserij en vrachtvaart aan de oostkust van Engeland. Shanty Jack speelde op veel maritieme evenementen in heel Europa en is de drijvende kracht achter het grote Sea Fever festival in Hull. Shanty Jack bracht de cd Maiden Voyage uit en speelt ook in het trio Monkey’s Orphan.Afsluitdijk
Naast de concerten met de Engelse artiesten biedt het festival ook ruimschoots de gelegenheid om in andere talen te zingen. Op zaterdag begint het met een klompzeilwedstrijd voor de jeugd, gevolgd door een kinderconcert waar kinderen hun eigen liederen mogen inbrengen. Verder is er die dag de populaire Liereliet avond. Deze traditie is acht jaar ouder als het eigenlijke festival. In 1980 begonnen deze open zangavonden waar iedereen een refreinlied mag zingen. Op zondag is er temidden van de drukte in de havenkom een open podium voor shantyzangers en zangeressen. De 75 jarige afsluitdijk staat centraal in een avondvullend liedjesprogramma van Ankie & Nanne. Het programma luistert naar de naam: Het Kind, Speelman en de Afsluitdijk, en is gemaakt in opdracht van het Zuiderzeemuseum.Datum 30 augustus 2006 Italiaanse shanties in Renaissance saus
Milanese topgroep op festival Workum
De 19 e editie van het Internationaal Shantyfestival Workum pakt op 21 en 22 oktober uit met La Maresca antica uit Italië. Het klassieke gezelschap speelt verdienstelijk Renaissancemuziek, maar ontdekte in oude archieven vergeten shanties en zeeballades. Hun cd met deze soms middeleeuwse maritieme werkliederen werd een hit in Italië en tournees naar Japan en bijna alle Europese landen volgden. Het shantyfestival haalt deze voortreffelijke muzikanten en energieke zangers voor het eerst naar Nederland. Andere artiesten op het festival zijn onder andere Tom & Chris Kastle uit Noord-Amerika en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Daarnaast is het festival uitgebreid met extra concerten en een eigenzinnig kinderprogramma.
Shantyfestival Workum
Het Internationaal Shantyfestival Workum is na negentien jaar nog steeds springlevend. Ieder jaar weer slaagt de organisatie er in om aansprekende artiesten vanuit alle hoeken van de wereld naar de Friese havenstad te lokken. Drie jaar geleden stalen de Barrouallie Whalers uit het Caribisch gebied de show, daarna was het Serre l’ Ecoute uit Canada en vorig jaar The Johnson Girls uit New York. Dit jaar zijn de pijlen vooral gericht op Italië; al blaast ook Chicago een flink partijtje mee. Naast de buitenlandse artiesten staan ook een aantal Nederlandse groepen op het programma.Liederen van de oude Italiaanse zeevaarttraditie
La Moresca antica is een Italiaans muziekgezelschap uit Milaan. De groep is opgericht in 1989 door Umberto Mosca en Angelo Maffezzoli. La Moresca antica speelde in het begin vooral Italiaanse middeleeuwse muziek die gebaseerd was op volksmuziek uit de Renaissance. De Moresca is een energieke en humoristische dans uit de Middeleeuwen. In 1999 kwam de groep min of meer per ongeluk in aanraking met het rijke repertoire van Italiaanse shanties en zeemuziek. Ze ontdekten tot hun eigen verbazing dat deze krachtige gezangen nagenoeg onbekend waren. In 2000 zette de groep enkele juweeltjes op cd. 'Marinaresca' was de eerste Italiaanse cd met traditioneel maritiem materiaal. De cd werd een succes vanwege de ongewone meerstemmigheid. Het stimuleerde de groep om zich nog meer te verdiepen in dit genre. Ze onderzochten oude archieven en vonden niet eerder gepubliceerde handschriften, die soms terug gingen tot de 12e eeuw. Ook beluisterden ze veldopnames van etnomusicologen. Het gevolg van hun naspeuringen kwam in 2004 op een tweede cd: ‘Li turchi alla marina’. Hierop staan shanties - waarvan eentje uit de 15e eeuw - en prachtige traditionele zeeballades over bijvoorbeeld de aanvallen van Arabische piraten op de kust van Italië. La Moresca antica heeft tournees gemaakt door Italië, Europa en Japan. Het concert in Workum is hun eerste in Nederland.Zingen over grote meren
Behalve de Italianen komen er wederom opvallende muzikanten uit Amerika naar het festival. Tom en Chris Kastle uit Chicago (VS) zijn muzikale duizendpoten. Ze hebben zich gespecialiseerd in muziek die ooit te horen was op zeilschepen die over the Great Lakes voeren. Deze vijf immense meren liggen op de grens tussen de VS en Canada en zijn verbonden door kanalen en sluizen. De liedjes gaan over de handel in grondstoffen als zilver, goud, nikkel en ijzer, de grote havensteden als Chicago, Buffalo en Cleveland en de avonturen van de zeelui. Het repertoire is zowel authentiek als nieuw geschreven. Het echtpaar heeft opgetreden in de Verenigde Staten, Canada en Nieuw Zeeland. Verder speelden ze in Polen, Noorwegen en Ierland, maar dit is de eerste keer dat ze naar Nederland komen. Tom & Chris geven in Workum enkele concerten en werken mee aan het kinderprogramma over klompzeilen.De Engelse ankers van het festival
Zesentwintig jaar geleden was voor het eerst dat Johnny Collins en Jim Mageean de start van de Strontrace opvrolijkten met hun krachtige tweestemmigheid en opzwepende refreinliederen. Ze vormen sindsdien de spil van het jaarlijkse zangfestijn dat in 1988 het Internationaal Shantyfestival Workum ging heten. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer verrassen Johnny & Jim met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te dagen met frisse refreinen. De stevige band met Workum komt tot uitdrukking in hun cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beide opgenomen tijdens het festival.Kleine Strontrace met Klompschepen
De kinderen komen dit jaar volledig aan hun trekken. Op 21 oktober is er eerst een zeilwedstrijd met zelfgemaakte vrachtschepen gemaakt van klompen. Net als met de echte Strontrace moeten de klompschepen vracht vervoeren. Het is een vrachtbrief met daarop een zelfgeschreven zeemanslied. Na de zeilwedstrijd is er een kinderconcert voor en door kinderen met begeleiding van ondermeer Tom & Chris Kastle. Het beste lied uit de Strontrace voor zeilende klompen wordt tijdens het concert gezongen.Extra concerten
Het festival gaat vooraf aan de Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen en speelt zich deels af in de haven. Deze combinatie van oude zeilschepen en de werkliederen uit de tijd van de grote zeilklippers, zorgt altijd voor een drukte van belang in Workum. Toch wordt het Internationaal Shantyfestival Workum geroemd om zijn intieme, kleinschalige sfeer. Er is veel contact tussen de artiesten en bezoekers. Zowel tijdens de gezellige concerten waarbij het publiek alle shanties luidkeels meezingt, als tijdens de vele spontane samenzangen in de cafés, in de haven of aan boord van de schepen. In 2006 is er meer gelegenheid om de buitenlandse artiesten te bewonderen door extra concerten op de zondagmiddag. Het publiek kan voor meer informatie en voor kaarten terecht op de website www.shantyfestivalworkum.nl.Datum 30 augustus 2006 PROGRAMMA
ZATERDAG 21 oktober 2006
13.30 uur. Om de Loden Kiel
Zeilwedstrijd voor vrachtklompschepen met als inzet de trofee 'Om de Loden Kiel'. Kinderen met een zelfgemaakt zeilend vrachtklompschip kunnen zich tussen 12.30 en 13.00 uur aanmelden bij de Doopsgezinde Kerk. Daarna gaat het in optocht naar het wedstrijdwater De Diepe Holte. Net als bij de Strontrace vervoeren de schepen vracht. Deze vracht bestaat uit een vrachtbrief met een een zelfgemaakte liedtekst over bijvoorbeeld varen, schepen, schippers of de zee. Een jury beoordeelt zowel de vaareigenschappen als de creatieve vracht. Naast een trofee krijgt de winnaar van de wedstrijd een op maat gemaakte kiel en wordt de winnende liedtekst tijdens het kinderconcert na de race uitgevoerd.
Plaats: Achter de Doopsgezinde Kerk in De Diepe Holte.15 uur. 'Bij 't Hijsen van 't Zeil zingen Wij ons Lied.'
Toegang €1,-
Kinderconcert in Doopsgezinde kerk De Vermaning met medewerking van Tom & Chris Kastle uit Chicago en Nanne & Ankie. Kinderen kunnen tijdens het concert een (zelfgemaakt) zeemanslied zingen; bijvoorbeeld de liedtekst die als 'vrachtbrief' meeging bij de klompschipwedstrijd. Meedoen kan individueel maar ook in school- of ander groepsverband. Aanmelding ter plekke.Het Internationaal Shantyconcert
Toegang: €12,50
19.30-21.00 uur Internationaal Shantyconcert in Doopsgezinde Kerk 'De Vermaning' m.m.v. La Moresca antica uit Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of reserveren zie tickets21.30-23.00 uur Internationaal Shantyconcert in Doopsgezinde Kerk De Vermaning m.m.v. La Moresca antica uit Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of reserveren zie tickets
De twee concerten zijn identiek zodat zoveel mogelijk mensen ervan kunnen genieten in de karakteristieke intieme sfeer van het oude monumentale kerkje.
23.30 uur. Liereliet Toegang: €3,-
Liereliet-singeround in gemeenschapshuis De Klameare.ZONDAG 22 oktober 2006
11 uur Koffieconcert in de Klameare m.m.v. La Moresca antica uit Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of reserveren zie tickets
Toegang €10,-13.00 uur.
Donkerbruine kramenmarkt en muziek in de haven van 't Scheepsfolk. Toegang gratis15.00 uur Klanken uit het Gangboord Toegang: €5,-
Open Podium in Scheepstimmerwerf De Hoop met Reederij Overtuygt. Individuele artiesten en groepen tot maximaal 10 personen brengen hier authentieke shanties. Opgeven bij Paul de Haas 040-2364622 of 06-13692875 of email naar pjmdehaas@hotmail.com15.00 uur 'Me for the Inland Lakes' Toegang € 7,50
Een programma met liedjes en verhalen over de Great Lakes van Noord-Amerika door het duo Tom & Chris Kastle uit Chicago. De voorstelling is in de Klameare en duurt tot 16.15 uur.17.00 uur 'Marinaresca' Toegang € 7,50
Renaissance muziek met eeuwenoude Italiaanse maritieme deunen, shanties en ballades. Het bijzondere concert wordt gedaan door La Moresca antica en is in de Klameare. De voorstelling duurt tot 18.00 uur.18.00 uur Buon Appetito! Toegang € 7,50;
plaats: Eetcafé De Klameare
Italiaanse hapjes en drankjes onder het mom; I martinai hanno sempre fame. (zeelui hebben altijd veel honger) tot 19.30.20.00 uur 'De schuit van Blonde Arie' Toegang € 7,50
Maritieme levensliederen door het Orkest voor Zieken en Zeevarenden met als gasten La Moresca antica, Tom & Chris Kastle, Johnny Collins & Jim Mageean en Nanne & Ankie.MAANDAG 23 OKTOBER 2006
12.00 uur.
Donkerbruine kramenmarkt en muziek op de haven met ´t Scheepsfolk.
Toegang gratis13.00 uur.
Start van de Strontrace en Beurtveer en Visserijdagen Toegang gratisDatum 30 augustus 2006
Kleintje Strontrace met zeilende klompenTijdens het Shantyfestival van 2006 is er voor het eerst een kleine Strontrace voor kinderen. De zeilwedstrijd 'Om de Loden Kiel' wordt gehouden met vrachtbootjes gemaakt van klompen; klompschepen genaamd. De regatta is de opening van het festival op zaterdagmiddag 21 oktober om 13.30 uur. Net als bij de echte Strontrace moeten de klompschepen vracht vervoeren. Geen stront natuurlijk, maar een vrachtbrief met een zelfgeschreven zeemanslied. Het winnende lied wordt tijdens het concert na de zeilwedstrijd gezongen met artiesten van het shantyfestival.
Klompschepen
Klompen zijn eeuwenoude houten schoenen en samen met tulpen en molens het clichésymbool van Holland. De holsblokken zijn inmiddels bijna uit het straatbeeld verdwenen. Behalve boeren, andere plattelanders en bruine schepenschippers lopen er nauwelijks nog mensen op die ongemakkelijke klossen. In de tijd van Ot en Sien droeg iedereen klompen; ook de kinderen. Op school stonden de klompjes in een keurige rij onder de kapstokken.Wanneer de klompen bijna versleten waren, brak er altijd eentje het eerst; de ander bleef over. Soms was dit de rechterklomp, soms de linker. Van deze overgebleven klomp maakten de kinderen vaak een bootje. Het fabriceren van een klompscheepje, met zeilen, een roer en een kiel, was een populair tijdverdrijf. Op de sloten werden zeilwedstrijden gehouden die net zo spannend waren als het Skutsjesîlen of de Strontrace.
De grote frustratie van klompschippers is dat de linkerklomp altijd naar rechts zeilt en de rechterklomp altijd naar links. De schrijver H.J.A. Hofland probeerde dit op te lossen door een motorklomp met propellers uit te vinden. Reid, vader van de bruine vloot en de Strontrace, pakte het probleem bij de wortel aan. Hij maakte gewoon een klomp die niet rechts, niet links, maar recht door zee voer. Klompenmaker Eelke Scherjon uit Noardburgum vond dat zo'n goed idee, dat hij nu bouwpakketten met een recht-door-zee-klomp voor nieuwbakken klompschippers verkoopt. Voor 25 euro is zo'n bouwpakket te bestellen via telefoonnummer 0511-464679 of via email scherjons-klompen@wxs.nl.
De klompschip-schipper schippert niet.
Wij gaan onbevreesd altijd recht door zee.
Bij't hijsen van 't zeil zingen wij ons lied
In deze race zijn wij favoriet
Want een beter schip dan het onze is er niet!Om de Loden Kiel
Deze zeilwedstrijd is voor vrachtklompschepen met als inzet de 'Om de Loden Kiel'-trofee. Een loden kiel is zowel een middenzwaard van lood onder een schip, als een kledingstuk van 'loden'; een soort stof dat vaak door zeelui gedragen wordt. 'Om de Loden Kiel' is een regatta voor zeilende klompschepen op het water van De Diepe Holte, achter de Doopsgezinde Kerk. Er wordt gevaren met vracht. Net zoals de skutsjes en tjalken van de Strontrace, zijn de klompschepen dus zeilende vrachtschepen. Alleen bestaat de vracht bij de klompschepen niet uit mest maar uit een vrachtbrief met een zelfbedachte liedtekst erop. De deelnemers worden van harte uitgenodigd om dit lied tijdens het kinderconcert na de wedstrijd, te zingen.De wedstrijd kent een klassement voor het snelste schip en een klassement voor het beste lied. De winnaar van 'Om de Loden Kiel' is de winnaar van het combinatieklassement; hij heeft dus én een snel schip, én een goed lied. De winnaar van het combinatieklassement krijgt een trofee en een op maat gemaakte 'loden' kiel. Het winnende lied wordt uitgevoerd tijdens het kinderconcert op zaterdagmiddag. Kinderen met een zelfgemaakt zeilend klompschip kunnen zich op zaterdag 21 oktober tussen 12.30 en 13.00 uur aanmelden bij de Doopsgezinde Kerk in Workum. Daarna gaat het in optocht naar het wedstrijdwater.
Datum 5 oktober 2005 Workum een uur lang op Radio 1
De afgelopen nacht heeft het programma Grensverkeer van de VPRO een uur lang aandacht besteed aan het Internationaal Shantyfestival Workum. Tussen 3 en 4 uur vertelde Mattie Poels alles over het komende festival en draaide veel muziek. In detail vertelde hij wat het publiek, waar kon zien en horen.
Het uur begon met twee nummers van The Nextradition, die in 2001 op het festival speelden. Sinnerman en Sugar gaven het uur meteen de opzwepende swing die het niet meer kwijtraakte. Mattie Poels was zeer te spreken over de cd's van The Johnson Girls. Vooral over de stevige, energieke en zuivere meerstemmige samenzang was Poels lovend. Hij liet eerst Round The Corner Sally en O Pescator Dell'Onda van de nieuwe cd On the Rocks horen en later Fishermans Lassy en Weary Cutters van de eerste cd.
Verder waren te horen: Gaye and Trish uit Schotland, Kukkespilled uit Polen, Stan Hugill en natuurlijk Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Mattie Poels gebruikte daarvoor de cd 10 jaar Shantyfestival. Ook Ankie en Nanne kwamen met twee nummers van hun Friese CD uitgebreid aan bod. Het nummer Oanspielt bezorgt iedereen altijd weer kippevel. Vervolgens vertelde Poels het verhaal van Henry Hudson en de Halve Maen. Natuurlijk verwees hij naar de voorstellingen. Daarbij liet hij het lied De Halve Maen van de nieuwste cd van Ankie en Nanne horen. Het prachtige uur werd afgesloten door The Johnson Girls met het toepasselijke Goodbye Fare Ye Well.
Natuurlijk is het jammer dat er 's nachts niet superveel mensen luisteren. Maar wie over internet beschikt, kan de uitzending alsnog beluisteren op de website van Grensverkeer.
Datum 21 september 2005 Workum op Radio 1
In de nacht van dinsdag op woensdag is het van 2 tot 6 goed toeven op Radio 1. Mattie Poels en Bart Vonk presenteren om en om het VPRO programma Grensverkeer. Ze typeren het programma zelf als een 'muziektransit van meer of minder moeilijk thuis te brengen klanken uit uiteenlopende richtingen'. Dit is bijvoorbeeld folk-, jazz-, wereld-, volks- en filmmuziek. Vaak behandelt elke uitzending een thema, een evenement of een land.
Op 5 oktober in aflevering 40 zal Mattie Poels uitgebreid stilstaan bij het Internationaal Shantyfestival Workum. Hij zal muziek draaien van Johnny Collins en Jim Mageean en natuurlijk van The Johnson Girls. Voor wie niet slapen kan.
The Johnson Girls op Internationaal Shantyfestival 2005
Strontrace Workum flirt met New Yorkse Shantyvrouwen
The Johnson Girls uit New York zijn van 22 tot 24 oktober de hoofdgasten op het Internationaal Shantyfestival Workum. Het is de eerste keer dat de vijf vrouwen in Nederland te zien zijn. Gezien hun reputatie op folk- en havenevenementen in de VS, Canada en Engeland, zijn de verwachtingen hoog gespannen. Naast The Johnson Girls staan hun mannen, The Johnson Boys, geprogrammeerd. Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland zijn, na 25 jaar trouwe dienst, nog steeds van de partij. Het thema ‘New York’ komt ook aan bod in een spectaculair muziektheaterstuk over de reis van Henry Hudson in zijn Halve Maen. Het festival gaat vooraf aan de Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen.
Door Stephan Kraan
Het Internationaal Shantyfestival Workum is na achttien jaar nog steeds springlevend. Ieder jaar weer slaagt de organisatie er in om aansprekende artiesten vanuit alle hoeken van de wereld naar het kleine Friese stadje te lokken. Niet voor niets is het festival bijna altijd uitverkocht. Twee jaar geleden stalen de Barrouallie Whalers uit het Caribisch gebied de show, en vorig jaar was het Serre l’ Ecoute uit Canada. Dit jaar zijn de pijlen vooral gericht op New York.
Het festival gaat vooraf aan de Strontrace, Beurt en Visserijdagen en speelt zich deels af in de haven. Deze combinatie van oude zeilschepen en de werkliederen uit de tijd van de grote zeilklippers, zorgt altijd voor een drukte van belang in Workum. Toch wordt het Internationaal Shantyfestval Workum geroemd om zijn intieme, kleinschalige sfeer. Er is veel contact tussen de artiesten en bezoekers. Zowel tijdens de gezellige concerten waarbij het publiek alle shanties luidkeels meezingt, als tijdens de vele spontane samenzangen in de cafés, in de haven of aan boord van de schepen.
The Johnson Girls
In de acht jaar van hun bestaan hebben The Johnson Girls zich stevig genesteld in het mannenbolwerk van de rauwe zeemansliederen. De vijf vrouwen uit New York beschikken over een uitgelezen repertoire. Op kritische, trotse en humoristische wijze bezingen ze de rol van de vrouw in het leven én in de fantasie van schippers en matrozen. Ze zingen liederen over het harde bestaan van de vrouwen die in de havens achterblijven als hun man de zee op gaat; over vrouwen die in andere havens deze zeemannen verleiden en hen van geld en goed beroven; over vrouwen die verkleed als man gaan varen; over meerminnen en sirenes die vanuit de diepte de zeelui belagen. The Johnson Girls bezingen echter ook veel andere facetten van het zeemansbestaan.
De zangstijl van The Johnson Girls kenmerkt zich door meeslepende meestemmigheid en een uitdagende dynamiek. Moeiteloos wisselen ze ruige werkliederen af met gevoelige ballades. Bijna alle liederen worden a capella gezongen.
The Johnson Girls speelden op festivals overal in de Verenigde Staten en hadden succesvolle tournees in Canada, Engeland en Portugal. Zes zijn vereeuwigd op twee cd’s waarbij de laatste, ‘On The Rocks’, bijzonder goede recensies kreeg in ondermeer het prestigieuze Amerikaanse folktijdschrift Sing Out.
The Johnson Boys volgen hun vrouwen
De gelegenheidsformatie The Johnson Boys uit New York zal tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum voor het eerst te zien zijn. De mannen van The Johnson Girls zijn allen in de muziek actief. Als aanhang van hun succesvolle vrouwen grapten ze tussen de coulissen vaak over de mogelijkheid om als The Johnson Boys in dat succes te delen. Het kwam nooit verder dan deze grappen. Totdat de vrouwen voor Workum werden gevraagd. De zangers besloten hun vrouwen te volgen naar dit beroemde festival.
Helemaal bleu zijn The Johnson Boys niet. Drie van hen spelen regelmatig in The New York Packet. Dat is een verzameling shantyzangers die maandelijks concerten verzorgt in het Southstreet Seaport Museum in downtown Manhattan. Ook The Johnson Girls maken deel uit van deze groep.
Johnny Collins & Jim Mageean
Het is vijfentwintig jaar geleden dat Johnny Collins en Jim Mageean voor het eerst de start van de Strontrace opvrolijken met hun krachtige tweestemmigheid en opzwepende refreinliederen. Ze vormen sindsdien de spil van het jaarlijkse zangfestijn dat in 1988 het Internationaal Shantyfestival Workum ging heten. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer verrassen ze met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te dagen met frisse refreinen. De band met Workum wordt ook uitgedrukt in hun cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beiden opgenomen bij concerten tijdens het Shantyfestval Workum. Johnny Collins & Jim Mageean zijn niet alleen zeer gewaardeerde zangers, maar ook uiterst belezen deskundigen over achtergronden en gebruik van shanties.
Henry Hudson en de Halve Maen
In 1609 gaf de Nederlandse VOC opdracht aan de Engelse ontdekkingsreiziger Henry Hudson een kortere route naar Indië en China te vinden. Die kortere route zou liggen in het Noordoosten wanneer de zeeën ’s zomers ijsvrij zijn. Hudson ging op pad met het schip ‘De Halve Maen’, maar besloot al spoedig tegen de orders in te gaan, het ijs vaarwel te zeggen en de route via het Westen te zoeken. Hij stak de oceaan over en ontdekte bij Manhattan de rivier die later zijn naam zou dragen. Het verhaal van de reis is nauwkeurig beschreven in logboek van stuurman Juet.
Nanne Kalma schreef aan de hand van dit logboek een komische muziektheaterproductie. Tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum zal deze voorstelling ’s zondags drie maal te zien zijn.
Nieuwe locatie
Het populaire openingsconcert van het festival op zaterdagavond 22 oktober is dit jaar voor het eerst in de laatmiddeleeuwse Sint Gertrudiskerk in het centrum van Workum. Meer dan twintig jaar werd gebruik gemaakt van de houten Doopsgezinde kerk ‘De Vermaning’. Dit pittoreske en intieme kerkje heeft een fantastische sfeer en akoestiek. Helaas bepalen nieuwe brandvoorschriften dat daar veel minder mensen in mogen, dan op het concert afkomen. De afgelopen twee jaar maakte de organisatie daarom tevens gebruik van de Gereformeerde Kerk ertegenover. Deze viel echter ten prooi aan de expansie van een supermarkt. Vandaar dat de organisatie, met pijn in het hart, besloten heeft ‘De Vermaning’ te verruilen voor de Grote Kerk.
Het koffieconcert van beide groepen op zondagmorgen, is net als anders in cultureel centrum ‘De Klameare’. Ook de theatervoorstellingen over Henry Hudson vinden daar plaats.
Andere activiteiten
Het publiek kan tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum ook zelf aan de slag. Zaterdag, na het avondconcert, is er in de Klameare een groot zangfestijn onder de naam Liereliet. Hier kan iedere aanwezige shantyzanger en –zangeres een refreinlied ten gehore brengen. De laatste jaren kwamen zo’n 150 vocalisten op dit spektakel af. Het duurt tot in de kleine uurtjes.
Op zondagmiddag is er het uiterst populaire open podium. Onder leiding van het shantygezelschap Reederij Overtuygt uit Nuenen, kunnen shantykunstenaars hun geluk voor publiek beproeven. Het Open Podium is in de historische scheepstimmerwerf “De Hoop’ nabij de havenkom van Workum.
De schepen in de haven
In en rond de haven is het op zondag en maandag een drukte van belang. De Jollen, Botters, Lemster Aken, Skûtsjes, Tjalken, Klippers en andere historische vaartuigen maken zich op voor de Strontrace en Visserijdagen. Op de kade hangen visnetten op stokken te drogen en haringen in een ton te roken. Verkleed als havenvolk van rond 1900, zorgen de pleziermakers van de Scric der Zee en ‘t Scheepsvolk voor veel jolijt. Zij trekken zingend en spelend rond en laten het publiek meedoen in hun avonturen.
De bruine vloot moet tegenwoordig voldoen aan strenge veiligheidsmaatregelen. De tjalken, skûtsjes en klippers varen de hele zomer met gasten en zijn voorzien van alle comfort en moderne middelen. De zeil- en visevenementen in Workum hebben als doel de traditionele ambachten van onze varende voorouders te bewaren. Alles gaat zoveel mogelijk als vroeger. Elk schip moet de reis volbrengen zonder de motor te gebruiken. Als zeilen niet lukt, gebruikt de bemanning vaarbomen om het schip voort te duwen. Jagen mag ook; dan loopt de bemanning over de walkant en trekt het schip vooruit. De schippers mogen ook geen moderne navigatiemiddelen gebruiken. De zeilende visserij is een vak apart. Voor elk weertype zijn andere zeiltechnieken om bijvoorbeeld de netten met de hand in en uit het water te halen. Daar wordt nog steeds veel mee geëxperimenteerd. De visserijdagen moeten echter vooral aantonen dat vissen onder zeil ook in de tegenwoordige tijd nog mogelijk is. De gevangen vis wordt later in de week op een afslag verkocht.
De race
De start van Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen is ’s maandags rond het middaguur. Nu kan de bemanning samen met het publiek laten zien waar al die shanties voor bedoeld zijn: werken. Het anker moet geheven, de zeilen in top en als het tegenzit, moeten de schepen het kanaal uitgetrokken worden. Met een goede shantyzanger en een sterk ritmisch lied, gaan al die werkzaamheden veel gemakkelijker.
Vrachtschepen als skûtsjes en tjalken van de Strontrace zeilen heen en weer Warmond in Zuid-Holland om een vracht kunstmest af te leveren. De klippers en andere beurtschepen gaan met passagiers naar Amsterdam en terug, waarbij ze verschillende andere havens aan doen. Vissersbootjes als de Staverse jollen, schouwen, botters en Lemsteraken gaan een week lang traditioneel vissen op het IJsselmeer.
Rolling Home
Op woensdag begint het te kriebelen. Wanneer komt het eerste schip terug in Workum. Overdag kan het publiek de zinnen verzetten op de herfstmarkt. Om één uur zal Doede Bleker een visafslag verzorgen in de haven. Het zijn de vissen die zijn binnengebracht door de deelnemers aan de traditionele visserijdagen.
Nu keren de schepen van de Strontrace en de Beurt één voor één terug naar Workum. Voor zover dat in het donker gebeurt, wacht de uitgeputte bemanningsleden een prachtig spektakel. Op de drie eeuwen oude vuurtoren bij de ingang van It Soal brandt voor het eerst sinds 1880 een metershoog open vuur.
Op donderdag zijn rond het middaguur de schepen binnen en begint de wedstrijdleiding aan de ingewikkelde berekeningen van de uitslag. ’s Avond is de prijsuitreiking.
Zaterdag 29 oktober komt definitief een einde aan deze week van traditionele scheepvaart met een visafslag bij de leugenbank aan de haven en de prijsuitreiking van de visserijdagen. De beste visser onder zeil ontvangt de zilveren “brijlepel” in Scheepstimmerwerf De Hoop.
The Johnson Boys volgen hun vrouwen
De gelegenheidsformatie The Johnson Boys uit New York zal tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum voor het eerst te zien zijn. De mannen van The Johnson Girls zijn allen zelf in de muziek actief. Als aanhang van hun succesvolle vrouwen grapten ze tussen de coulissen vaak over de mogelijkheid om als The Johnson Boys in dat succes te delen. Het kwam nooit verder dan deze grappen. Totdat de vrouwen voor Workum werden gevraagd. De zangers besloten hun vrouwen te volgen naar dit beroemde festival. 'En als ze er dan toch zijn...', dacht de organisatie.
Zo krijgen The Johnson Boys voor het eerst de gelegenheid om uit de schaduw van hun vrouwen te stappen. Helemaal bleu zijn The Johnson Boys niet. Drie van hen spelen regelmatig in The New York Packet. Dat is een verzameling shantyzangers die maandelijks concerten verzorgt in het Southstreet Seaport Museum in downtown Manhattan. Ook The Johnson Girls maken deel uit van deze groep. Verder is er de inbreng van de shantycrew, die 's zomers dagelijks met behulp van shanties zeilen hijst in het Mystic Seaport Museum in Connecticut.
The Johnson Boys zijn te zien tijdens de concerten op zaterdagavond en zondagmorgen.
Half juli verscheen Warkum yn 'e beage met een pagina over Het Internationaal Shantyfestval Workum, de Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen. Klik op de blauwe link om de pagina in PDF te zien. U heeft wel Acrobat Reader nodig. Shantyfestival en Strontraceweek in herfstvakantie
Oude schuiten en shanties weer welkom in Workum
Van 22 tot 29 oktober draait Workum de klok een eeuw terug. In de haven liggen skûtsjes, tjalken, Staverse jollen, botters en Lemsteraken. Boven het water hangt de geur van teer en gerookte haring. Op de kade drogen visnetten en zeilen. Op straat en in cafés zingen schippers, matrozen en havenmeiden hun stoere zeeliederen. Dit betekent dat het tijd is voor het jaarlijkse shantyfestival, de Strontrace, Beurtveer en de Visserijdagen.
Het Internationaal Shantyfestival Workum
Het Internationaal Shantyfestival Workum is al achttien jaar het voorspel op de Stront- en Beurtrace en Visserijdagen.. Ieder jaar weer slaagt de organisatie er in om aansprekende artiesten vanuit alle hoeken van de wereld naar het kleine Friese stadje te lokken. Niet voor niets is het festival bijna altijd uitverkocht. Twee jaar geleden stalen de Barrouallie Whalers uit het Caribisch gebied de show, en vorig jaar was het Serre l’ Ecoute uit Canada. Dit jaar zijn de pijlen vooral gericht op New York met de vrouwengroep The Johnson Girls, The Johnson Boys en het muziektheater Henry Hudson en de Halve Maen. Natuurlijk ontbreken de shantyzangers Johnny Collins en Jim Mageean ook dit jaar niet. Zij komen al 25 jaar naar Workum.Het Shantyfestival Workum wordt geroemd om zijn intieme, kleinschalige sfeer. Er is veel contact tussen de artiesten en bezoekers. Zowel tijdens de gezellige concerten waarbij het publiek luidkeels meezingt, als tijdens de vele spontane samenzangen in de cafés, in de haven of aan boord van de schepen. De concerten zijn zaterdagavond en zondagmorgen.
Traditionele Vaartuigen in de haven
Het hele weekend is het een drukte van belang in de haven. Vanaf zaterdag varen de klassieke zeilschepen de haven binnen. Op de kades hangt een sfeer uit de dagen van de Zuiderzee met muzikaal havenvolk van rond 1900 en een donkerbruine scheepsmarkt. Op het water wordt hard gewerkt aan het zeilklaar maken van de schuiten.Achter de oude zeesluis ligt sinds 1694 Scheepstimmerwerf De Hoop. In dit cultuurhistorisch monument worden ook nu nog botters en jollen onderhouden, gerestaureerd en nieuw gebouwd. Tijdens het weekend hebben de schepen even plaatsgemaakt voor muziek. Op zondagmiddag is hier een open podium.
Rond het middaguur, op maandag 25 oktober, gaan de Stront- en Beurtrace, en de vissersboten, van start. De trossen gaan los en de zeilen in top. Als het tegenzit, moeten de schepen door het publiek het kanaal uitgetrokken worden. Vissersbootjes als de Staverse jollen, schouwen, botters en Lemsteraken gaan een week lang traditioneel vissen op het IJsselmeer. Vrachtschepen als skûtsjes en tjalken van de Strontrace zeilen heen en weer Warmond in Zuid-Holland om een vracht kunstmest af te leveren. De klippers en andere beurtschepen gaan met passagiers naar Amsterdam en terug, waarbij ze verschillende andere havens aan doen. Passagiers kunnen zich via de VVV aanmelden.
Zoals vroeger
De bruine vloot moet tegenwoordig voldoen aan strenge veiligheidsmaatregelen. De tjalken, skûtsjes en klippers varen de hele zomer met gasten en zijn voorzien van alle comfort en moderne middelen. De zeil- en visevenementen in Workum hebben als doel de traditionele ambachten van onze varende voorouders te bewaren. Alles gaat zoveel mogelijk als vroeger. Elk schip moet de reis volbrengen zonder de motor te gebruiken. Als zeilen niet lukt, gebruikt de bemanning vaarbomen om het schip voort te duwen. Jagen mag ook; dan loopt de bemanning over de walkant en trekt het schip vooruit. De schippers mogen ook geen moderne navigatiemiddelen gebruiken.De zeilende visserij is een vak apart. Voor elk weertype zijn andere zeiltechnieken om bijvoorbeeld de netten met de hand in en uit het water te halen. Daar wordt nog steeds veel mee geëxperimenteerd. De visserijdagen moeten echter vooral aantonen dat vissen onder zeil ook in de tegenwoordige tijd nog mogelijk is. De gevangen vis wordt later in de week op een afslag verkocht.
The Johnson Girls op Internationaal Shantyfestival 2005
Workum flirt met New Yorkse Shantyvrouwen
The Johnson Girls uit New York zijn van 22 tot 24 oktober de hoofdgasten op het Internationaal Shantyfestival Workum. Het is de eerste keer dat de vijf zingende shantyvrouwen in Nederland te zien zijn. Gezien hun reputatie op folk- en shanty-evenementen in de VS, Canada en Engeland, zijn de verwachtingen hoog gespannen. Naast The Johnson Girls staan hun mannen, The Johnson Boys, geprogrammeerd. Johnny Collins & Jim Mageean zijn, na 25 jaar trouwe dienst, nog steeds van de partij. Hun krachtige tweestemmigheid is buitengewoon uniek en hun repertoirekeuze altijd verrassend. Het thema ‘New York’ wordt verder aangehaald in een spectaculair muziektheaterstuk over de reis van Henry Hudson in zijn Halve Maen. In opdracht van de Nederlandse VOC ontdekte de Engelse ontdekkingsreiziger Hudson, bij toeval het eiland dat later de naam Manhattan kreeg.
Door Stephan Kraan
Het Internationaal Shantyfestival Workum is na achttien jaar nog steeds springlevend. Ieder jaar weer slaagt de organisatie er in om aansprekende artiesten vanuit alle hoeken van de wereld naar het kleine Friese stadje te lokken. Niet voor niets is het festival bijna altijd uitverkocht. Twee jaar geleden stalen de Barrouallie Whalers uit het Caribisch gebied de show, en vorig jaar was het Serre l’ Ecoute uit Canada. Dit jaar zijn de pijlen vooral gericht op New York.
Het festival gaat vooraf aan de Strontrace en Visserijdagen en speelt zich deels af in de haven. Deze combinatie van oude zeilschepen en de werkliederen uit de tijd van de grote zeilklippers, zorgt altijd voor een drukte van belang in Workum. Toch wordt het Internationaal Shantyfestval Workum geroemd om zijn intieme, kleinschalige sfeer. Er is veel contact tussen de artiesten en bezoekers. Zowel tijdens de gezellige concerten waarbij het publiek alle shanties luidkeels meezingt, als tijdens de vele spontane samenzangen in de cafés, in de haven of aan boord van de schepen.
The Johnson Girls
In de acht jaar van hun bestaan hebben The Johnson Girls zich stevig genesteld in het mannenbolwerk van de rauwe zeemansliederen. De vijf vrouwen uit New York beschikken over een uitgelezen repertoire. Op kritische, trotse en humoristische wijze bezingen ze de rol van de vrouw in het leven én in de fantasie van schippers en matrozen. Ze zingen liederen over het harde bestaan van de vrouwen die in de havens achterblijven als hun man de zee op gaat; over vrouwen die in andere havens deze zeemannen verleiden en hen van geld en goed beroven; over vrouwen die verkleed als man gaan varen; over meerminnen en sirenes die vanuit de diepte de zeelui belagen. The Johnson Girls bezingen echter ook veel andere facetten van het zeemansbestaan.
De zangstijl van The Johnson Girls kenmerkt zich door meeslepende meestemmigheid en een uitdagende dynamiek. Moeiteloos wisselen ze ruige werkliederen af met gevoelige ballades. Bijna alle liederen worden a capella gezongen.
The Johnson Girls speelden op festivals overal in de Verenigde Staten en hadden succesvolle tournees in Canada, Engeland en Portugal. Zes zijn vereeuwigd op twee cd’s waarbij de laatste, ‘On The Rocks’, bijzonder goede recensies kreeg in ondermeer het prestigieuze Amerikaanse folktijdschrift Sing Out.The Johnson Boys volgen hun vrouwen
De gelegenheidsformatie The Johnson Boys uit New York zal tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum voor het eerst te zien zijn. De mannen van The Johnson Girls zijn allen in de muziek actief. Als aanhang van hun succesvolle vrouwen grapten ze tussen de coulissen vaak over de mogelijkheid om als The Johnson Boys in dat succes te delen. Het kwam nooit verder dan deze grappen. Totdat de vrouwen voor Workum werden gevraagd. De zangers besloten hun vrouwen te volgen naar dit beroemde festival.
Helemaal bleu zijn The Johnson Boys niet. Drie van hen spelen regelmatig in The New York Packet. Dat is een verzameling shantyzangers die maandelijks concerten verzorgt in het Southstreet Seaport Museum in downtown Manhattan. Ook The Johnson Girls maken deel uit van deze groep.
Johnny Collins & Jim Mageean
Het is vijfentwintig jaar geleden dat Johnny Collins en Jim Mageean voor het eerst de start van de Strontrace opvrolijken met hun krachtige tweestemmigheid en opzwepende refreinliederen. Ze vormen sindsdien de spil van het jaarlijkse zangfestijn dat in 1988 het Internationaal Shantyfestival Workum ging heten. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer verrassen ze met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te dagen met frisse refreinen. De band met Workum wordt ook uitgedrukt in hun cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beiden opgenomen bij concerten tijdens het Shantyfestval Workum. Johnny Collins & Jim Mageean zijn niet alleen zeer gewaardeerde zangers, maar ook uiterst belezen deskundigen over achtergronden en gebruik van shanties.
Henry Hudson en de Halve Maen
In 1609 gaf de Nederlandse VOC opdracht aan de Engelse ontdekkingsreiziger Henry Hudson een kortere route naar Indië en China te vinden. Die kortere route zou liggen in het Noordoosten wanneer de zeeën ’s zomers ijsvrij zijn. Hudson ging op pad met het schip ‘De Halve Maen’, maar besloot al spoedig tegen de orders in te gaan, het ijs vaarwel te zeggen en de route via het Westen te zoeken. Hij stak de oceaan over en ontdekte bij Manhattan de rivier die later zijn naam zou dragen. Het verhaal van de reis is nauwkeurig beschreven in logboek van stuurman Juet.
Nanne Kalma schreef aan de hand van dit logboek een muziektheaterproductie. Tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum zal deze voorstelling ’s zondags drie maal te zien zijn.Nieuwe locatie
Het concert op zaterdagavond 22 oktober is dit jaar voor het eerst in de laatmiddeleeuwse Grote Kerk in het centrum van Workum. Meer dan twintig jaar werd gebruik gemaakt van de houten Doopsgezinde kerk ‘De Vermaning’. Dit pittoreske en intieme kerkje heeft een fantastische sfeer en akoestiek. Helaas bepalen nieuwe brandvoorschriften dat daar veel minder mensen in mogen, dan op het concert afkomen. De afgelopen twee jaar maakte de organisatie daarom tevens gebruik van de Gereformeerde Kerk ertegenover. Deze viel echter ten prooi aan de expansie van een supermarkt. Vandaar dat de organisatie, met pijn in het hart, besloten heeft ‘De Vermaning’ te verruilen voor de Grote Kerk.
Het koffieconcert op zondagmorgen, is net als anders in cultureel centrum ‘De Klameare’. Ook de theatervoorstellingen over Henry Hudson vinden daar plaats.Andere activiteiten
Het publiek kan tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum ook zelf aan de slag. Zaterdag, na het avondconcert, is er in de Klameare een groot zangfestijn onder de naam Liereliet. Hier kan iedere aanwezige shantyzanger en –zangeres een refreinlied ten gehore brengen. De laatste jaren kwamen zo’n 150 vocalisten op dit spektakel af. Het duurt tot in de kleine uurtjes.
Op zondagmiddag is er het uiterst populaire open podium. Onder leiding van het shantygezelschap Reederij Overtuygt uit Nuenen, kunnen shantykunstenaars hun geluk voor publiek beproeven. Het Open Podium is in de historische scheepstimmerwerf “De Hoop’ nabij de havenkom van Workum.
In en rond de haven is het op zondag en maandag een drukte van belang. De Jollen, Botters, Lemster Aken, Skûtsjes, Tjalken, Klippers en andere historische vaartuigen maken zich op voor de Strontrace en Visserijdagen. Op de kade hangen visnetten op stokken te drogen en haringen in een ton te roken. Verkleed als havenvolk van rond 1900, zorgen de pleziermakers van de Scric der Zee en ‘t Scheepsvolk voor veel jolijt. Zij trekken zingend en spelend rond en laten het publiek meedoen in hun avonturen.
De start van de Strontrace is rond het middaguur. Nu kan de bemanning samen met het publiek laten zien waar al die shanties voor bedoeld zijn: werken. Het anker moet geheven, de zeilen in top en als het tegenzit, moeten de schepen het kanaal uitgetrokken worden. Met een goede shantyzanger en een sterk ritmisch lied, gaan al die werkzaamheden veel gemakkelijker.